LoRaWAN (Long Range Wide Area Network), 2015 yılında LoRa Alliance tarafından ilk sürümü (v1.0) yayımlanan, açık spesifikasyona dayalı bir LPWAN protokolüdür. Fiziksel katmanda Semtech tarafından geliştirilen chirp spread spectrum (CSS) modülasyonunu kullanır; MAC katmanı ise standart dokümanda kamuya açıktır. Güncel sürüm LoRaWAN L2 1.0.4 ve sonraki revizyonlardır.
Açık standart ve kapalı protokoller
IoT ekosisteminde radyo protokolleri iki ana kategoriye ayrılır. Açık standartlar (LoRaWAN, Zigbee, Thread, Wi-SUN, mioty) bağımsız organizasyonlar tarafından yayımlanır ve birden fazla üretici uygulayabilir. Tescilli protokoller (Sigfox, çeşitli mesh çözümleri, üreticiye özel sub-GHz protokoller) tek bir şirket tarafından kontrol edilir; üreticinin politika değişikliği veya iflası durumunda saha cihazları kullanılamaz hale gelebilir. Bu durum literatürde vendor lock-in olarak adlandırılır.
Bölgesel frekans planları (RP002)
LoRaWAN, ITU radyo düzenlemelerine uyum için RP002 Regional Parameters dokümanında bölgeye göre frekans planları tanımlar. Başlıca planlar:
- EU868 — Avrupa, Türkiye dahil; 863–870 MHz, ETSI EN 300 220 kapsamında, %1 duty cycle sınırı.
- US915 — Kuzey Amerika; 902–928 MHz, FCC Part 15 frekans atlamalı.
- AS923 — Asya-Pasifik geneli; 920–923 MHz çevresinde alt planlar.
- AU915, IN865, KR920, CN470, RU864 — diğer bölgeler.
Ağ mimarisi ve sunucu alternatifleri
Tipik LoRaWAN ağı dört bileşenden oluşur: uç cihaz, gateway (paket iletici), ağ sunucusu (Network Server, NS) ve uygulama sunucusu (Application Server, AS). Gateway'ler IP arka planı üzerinden NS'ye Semtech UDP Packet Forwarder ya da daha güvenli Basic Station protokolüyle bağlanır.
Yaygın ağ sunucusu uygulamaları:
- ChirpStack — açık kaynak (MIT), şirket içi kurulum.
- The Things Stack — topluluk ve kurumsal sürümler.
- AWS IoT Core for LoRaWAN, Actility ThingPark, Loriot — yönetilen bulut hizmetleri.
Endüstriyel gateway tarafında Multitech, Kerlink, Cisco, MikroTik, RAK, Dragino ve Milesight gibi tedarikçiler aynı standardı uygular; tek bir çatı gateway'i açık alanda 2–10 km, yoğun yapılaşmada 1–3 km kapsama sunabilir.
Cihaz hazırlama ve anahtar yönetimi
LoRaWAN uç cihazları üretimde DevEUI (64-bit cihaz kimliği, IEEE EUI-64), JoinEUI (64-bit join sunucu kimliği) ve AppKey (128-bit AES kök anahtarı) ile sağlanır. Ağ değişimi, yeni NS'ye bu üç değerin tanıtılmasıyla tamamlanır; saha donanımına dokunmak gerekmez. Trafik AES-128 ile uçtan uca şifrelenir; NwkSKey ağ bütünlüğünü, AppSKey uygulama gizliliğini sağlar.
Veri kodlaması ve birlikte çalışabilirlik
LoRaWAN payload'ları üretici tarafından dokümante edilen, byte düzeyinde tanımlı yapılardır. Kodlama/çözme rutinleri (encoder/decoder) genellikle JavaScript olarak yayımlanır ve farklı NS'ler arasında doğrudan taşınabilir. Üst katman birlikte çalışabilirlik için LoRa Alliance, TS011 Application Layer Clock Sync, TS012 Multicast ve TS013 Fragmented Data Block Transport gibi standart hizmet katmanları tanımlar.
Diğer açık LPWAN alternatifleri
NB-IoT ve LTE-M, 3GPP tarafından standartlaştırılmış lisanslı bant teknolojileridir; mobil operatör altyapısı gerektirir. mioty (ETSI TS 103 357), telegram splitting yaklaşımıyla yüksek yoğunluklu ortamlarda dayanıklılık sunar. Wi-SUN, mesh topolojide saha alanı ağları için IEEE 802.15.4g üzerine kuruludur. Seçim; coğrafi kapsama, paket büyüklüğü, gecikme toleransı, pil hedefi ve düzenleyici çerçeveye göre yapılır.